Het politie-uniform in België zal voor het eerst in bijna 25 jaar veranderen. Het nieuwe donkerblauwe en fluogele model, dat op 31 mei 2024 officieel werd voorgesteld in Etterbeek door minister Annelies Verlinden, moet het huidige uniform vervangen, dat als ouderwets en onvoldoende herkenbaar wordt beschouwd. De timing mikt op een algemene uitrol eind 2026, begin 2027 voor ongeveer 50.000 politieagenten, onder voorbehoud van de afronding van de Europese aanbesteding en de lopende budgettaire arbitrages.
Dit artikel geeft een compleet overzicht van het huidige uniform, het vernieuwingsproject, de lopende testfase in 13 politiezones, de Battenburg-markering die op voertuigen wordt toegepast, evenals de wettelijke regels die het dragen van de uitrusting omkaderen.
Het huidige politie-uniform in België: visuele codes en identificatie
Het politie-uniform in België is sterk gecodificeerd en elk detail telt. Alles begint bij het logo, dat op het hele grondgebied identiek is: een hand omsloten door een cirkel, symbool van integratie en harmonie tussen de burgers en de politieagenten.
Vlak onder het logo varieert de vermelding afhankelijk van het taalgebied: “Police” in Wallonië, “Politie” in Vlaanderen en “Polizei” in de Duitstalige kantons.
De kleuren onderscheiden vervolgens de twee niveaus van de Geïntegreerde Politie. Okerkleur identificeert de agenten van de Federale Politie, lichtblauw wijst op de Lokale Politie. Deze accenten komen terug op de naamplaatjes en op de dienstvoertuigen.
De graden en distinctieven vullen de identificatie aan. Ze bevinden zich ter hoogte van de borst, soms op de epauletten, in het zilver of goud afhankelijk van de hiërarchische positie.
Voor agenten in burgeropdracht maakt een oranje armband met het logo van de politie een snelle identificatie bij de bevolking mogelijk.
Waarom verandert België zijn politie-uniform?
Het huidige uniform dateert uit 2001, wat neerkomt op bijna 25 jaar gebruik op het moment van de presentatie van de prototypes. Voor hoofdcommissaris Nicholas Paelinck, korpschef van de politiezone Westkust en voorzitter van de Vaste Commissie van de Lokale Politie, is de conclusie onverbiddelijk.
De huidige uniformen zijn 25 jaar oud, ze dwingen geen respect af, ik noem dat “fanfarekostuums”. We hebben echt nood aan nieuwe uitrusting, want de huidige situatie draait uit op een kakofonie. Het huidige uniform is zo oud, zo gebrekkig, dat sommige politiekorpsen op dit vlak initiatieven hebben genomen, ten nadele van de uniformiteit.
Het probleem is niet alleen esthetisch. Vandaag zijn er een tiental verschillende uniformstukken in omloop, wat de identificatie van politieagenten door burgers op straat bemoeilijkt. Deze visuele versnippering schaadt de onmiddellijke herkenning van de ordediensten.
Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden heeft de herziening van het uniform in haar algemene beleidsverklaring in 2021 opgenomen. Een stuurgroep, die werd voorgezeten door de Lokale Politie en de Federale Politie, werd opgericht om het project te sturen, dat op een globale manier werd ontworpen om alle uitrustingsstukken te omvatten die door het personeel worden gedragen.
Volgens de officiële communicatie van de Federale Politie werden duizenden personeelsleden betrokken bij de denkoefening en hebben zij geantwoord op een peiling over de voorgestelde oriëntaties. Het project steunt op vier grote pijlers: visuele identiteit, functionaliteit, welzijn en veiligheid, en duurzame ontwikkeling.
Het nieuwe uniform: donkerblauw, fluogeel en laagjessysteem
Op 31 mei 2024 werden de eerste prototypes voorgesteld in de kazernes van Etterbeek, in aanwezigheid van minister Verlinden en vertegenwoordigers van de Geïntegreerde Politie. De visuele conclusie is duidelijk: gedaan met lichtblauw en oranje, plaats voor donkerblauw en fluogeel. Oranje verdwijnt volledig.
Deze keuze mikt op een betere zichtbaarheid, zowel overdag als ‘s nachts. Volgens Bernard De Maertelaere, korpschef van de politiezone Waver, creëert de overschakeling naar fluogeel in combinatie met de nieuwe voertuigen een coherente visuele identiteit.
Naast de kleuren steunt het nieuwe uniform op een dynamisch laagjessysteem. De Federale Politie detailleert de samenstelling: thermische laag, comfortlaag, bovenste thermische laag, winddichte bovenlaag, waterdichte bovenlaag en ballistische laag (kogelwerende vest). De agent kan zo zijn kledij aanpassen aan de terreinomstandigheden zonder een volledig ander uniform te moeten aantrekken.
In deze eerste fase van het project worden enkel de basiskledij en het hoofddeksel herzien. Dit zijn de elementen die het meest worden verdeeld en toegankelijk zijn voor alle politieambtenaren. De andere stukken zullen volgen.
Comfort wordt naar voren geschoven als een concrete verbetering. Volgens Nicholas Paelinck is het nieuwe uniform gebruiksvriendelijker, moderner en biedt het meer comfort, in het bijzonder voor politievrouwen.
Voor minister Verlinden gaat het doel verder dan louter modernisering.
Het is belangrijk dat de politieagenten herkend kunnen worden door de bewoners. Dit draagt bij tot het vertrouwen tussen de burgers en de politie. Dit is een onderwerp waaraan we werken, onder andere via dit nieuwe uniform.
De Battenburg-markering: de nieuwe visuele identiteit van de voertuigen
De vernieuwing stopt niet bij de uniformen. De voertuigen van de Belgische politie zullen de Battenburg-markering aannemen, een dambordpatroon van hoogvisibiliteitskledij dat afwisselt met rechthoeken in sterk contrasterende kleuren.
Dit Battenburg-patroon, dat in de jaren 90 in Groot-Brittannië is ontstaan, wordt al gebruikt door verschillende Europese politiediensten, waaronder de Britse, Zweedse en Zwitserse. Volgens de Federale Politie is de markering retro-reflecterend, wat de nachtelijke zichtbaarheid vergroot als aanvulling op het contrast overdag.
Er zijn drie niveaus van Battenburg-markering gedefinieerd, afhankelijk van het type opdracht en het vereiste zichtbaarheidsniveau. Deze modulariteit maakt het mogelijk om de signalisatie van de voertuigen aan te passen aan de toevertrouwde opdrachten, van de wijkpatrouille tot interventies met een hoge blootstelling.
Deze nieuwe standaard past in een Europese harmonisatie van hulpverleningsvoertuigen. De Belgische politie zal kiezen voor geel en blauw, de brandweer voor geel en rood, de ziekenwagens voor geel en groen, en de civiele bescherming voor donkerblauwe en oranje driehoeken. Deze aanpak kadert in een streven naar Europese harmonisatie van de hulpdiensten.
De testfase: 13 politiezones op het terrein
Dertien politiezones nemen deel aan de testfase van het nieuwe uniform, waaronder vier in Wallonië volgens Matélé. De zone Antwerpen heeft een belangrijk deel van de voorbereidende werken op zich genomen, met name door de overheidsopdracht voor de staalname uit te schrijven.
De politiezone Waver, de enige testzone in Waals-Brabant, is op 28 juli met haar test gestart voor een periode van iets meer dan twee maanden, tot midden oktober. Volgens Matélé loopt de testfase van het programma over drie maanden voor de zone Lesse et Lhomme. Tijdens deze fase evalueren de Waverse agenten acht pas-kits afkomstig van verschillende leveranciers, wat toelaat om materialen, snitten en afwerkingen te vergelijken.
Verschillende punten staan onder observatie. De plaatsing van de graden op de schouders in plaats van op de borst is een van de wijzigingen die gevalideerd moeten worden, in het bijzonder de compatibiliteit ervan met het dragen van de kogelwerende vest. De korpschef van Waver vatte het als volgt samen: “Het is aan hen om hun gevoel te geven over dit nieuwe uniform.”
In de zone Lesse et Lhomme hebben een tiental agenten zich als vrijwilliger opgegeven om jassen, polo’s, hemden en kwartiermutsen te testen. Romain Degée, wijkinspecteur, behoort tot deze overtuigde testers.
We zijn al van veel verder zichtbaar tijdens een interventie. Het ziet er beter uit dan het oude. Nu zijn er wel nog dingen waaraan we nog niet gewend zijn. De graden staan op de schouder en niet meer op de borst, het zijn details, maar we hadden onze vaste punten. Het is een nieuwe gewoonte die we moeten aannemen.
Arnaud Capelle, politiecommissaris in dezelfde zone, benadrukt de participatieve dimensie van het systeem. Het testproces moet de betrokken zones toelaten om te wegen op de definitieve beslissingen door zich uit te spreken over het comfort, de esthetiek en de materialen.
Timing en logistiek: een uitrol verwacht eind 2026, begin 2027
De timing die door de Federale Politie is aangekondigd, mikt op een algemene verdeling eind 2026, begin 2027. Deze vork komt overeen met de verklaring van Nicholas Paelinck tijdens de presentatie op 31 mei 2024.
We hopen het basisuniform eind 2026, begin 2027 te verkrijgen. Het uniform van 50.000 politieagenten vernieuwen is een grootschalige logistieke operatie.
Voor deze verdeling moeten nog verschillende stappen worden gezet. Er moeten proefuniformen worden geproduceerd en gevalideerd, er moet een Europese aanbesteding worden uitgeschreven en de keuzes moeten in wetteksten worden gegoten. Elke stap verlengt automatisch de termijn tussen de politieke beslissing en de levering aan de politiezones.
De schaal van de operatie verklaart deze voorzichtigheid. Het kleden van 50.000 politieagenten verspreid over alle zones van het land impliceert de productie van tienduizenden stukken, de coördinatie van de maten en profielen van de agenten, en het verzekeren van een gelijktijdige verdeling om de visuele uniformiteit te vrijwaren.
Het plaatje is in 2025 echter complexer geworden. Volgens Daardaar heeft minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) het dossier in oktober 2025 in vraag gesteld. Hij was van mening dat hij een op zijn zachtst gezegd fragiel juridisch en budgettair kader had geërfd, en bestelde een nieuwe functionele en budgettaire analyse. Hij oordeelt dat er in dit stadium geen enkele wettelijke basis is om het dossier tot een goed einde te brengen. Volgens Matélé wordt ook een voorwaardelijke datum van veralgemening op 1 januari 2027 genoemd, indien de test succesvol blijkt.
De taalkundige controverse: een test bestempeld met “Politie”
De testfase heeft een onverwachte moeilijkheid aan het licht gebracht. De uniformen die voor de proef werden verdeeld, dragen enkel het opschrift “Politie” in het Nederlands, zonder Frans of Duits equivalent.
Marjorie Higuera Y Vidal, korpschef van de politiezone Lesse et Lhomme, gaf hier uitleg over.
U zal zien dat op deze nieuwe uniformen “politie” staat. Waarom? Omdat de overheidsopdracht werd uitgeschreven door de politiezone Antwerpen. Dit zijn stalen die voor deze zone werden gemaakt, maar bestemd zijn voor alle andere. De definitieve versie zal uiteraard de vermelding “police” dragen.
Verschillende korpschefs van Franstalige zones hebben geweigerd deze uniformen uit hun verpakking te halen, omdat ze van mening waren dat ze zuiver juridische problemen stelden met betrekking tot het gebruik ervan. Minister Quintin drong er publiekelijk op aan dat de geldende taalwetgeving in de geteste versie moest worden gerespecteerd.
Ik heb er zwaar op aangedrongen, en dat is een eufemisme, om de geteste uniformen aan te passen zodat de geldende taalwetgeving wordt gerespecteerd.
PS-Kamerlid Éric Thiébaut benadrukte de politieke dimensie van het incident en merkte op dat Vlaamse politiezones uitgerust met uniformen die enkel de vermelding “Police” in het Frans droegen, een symmetrische storm van verontwaardiging zouden hebben veroorzaakt.
Het budgettaire debat: een project in de wacht
Naast de taalkwestie zijn het vooral de kosten die de spanningen kristalliseren. Minister Quintin moet tegen 2027 ook de fusie van de Brusselse politiezones afronden, een operatie die op zich al tientallen miljoenen euro’s zal kosten. In deze context roept de investering in nieuwe uniformen vragen op.
De politievakbond ACV uitte frontale kritiek.
Er wordt op alles beknibbeld, tot op het punt dat de budgettaire besparingen sommige diensten van politievoertuigen beroven. Is het in een dergelijke situatie wel echt verantwoord om te investeren in nieuwe uniformen? Te meer omdat de uitgave allesbehalve bescheiden is.
Volgens Daardaar ervaart een deel van de critici in Franstalig België de nieuwe kleuren, geel en donker marineblauw, ook als te dicht aanleunend bij het geel en zwart, de officiële kleuren van Vlaanderen. Het kabinet-Quintin verwierp deze lezing door te stellen dat “het debat budgettair is”.
Nicholas Paelinck verdedigt van zijn kant de noodzaak van de vernieuwing, hoewel hij de mogelijkheid van aanpassingen aan de kleuren erkent. Hij vermeldt de mogelijkheid om het blauw van bepaalde proefuniformen die in Brussel werden tentoongesteld lichter te maken, een teken dat het project nog een marge voor kalibratie behoudt vooraleer het geïndustrialiseerd wordt.
Een echte politieagent identificeren tijdens de overgangsfase
Het samenleven van een officieel uniform en een experimenteel uniform roept een praktische vraag op: hoe weet men of men met een echte politieagent te maken heeft?
De basisregel is duidelijk. Volgens Bernard De Maertelaere, korpschef in Waver, moet elke politieagent zijn legitimatiekaart kunnen voorleggen, in uniform of niet.
In het algemeen kunnen alle personen die door een politieagent worden gecontroleerd, vragen om de legitimatiekaart te zien van de politieagent die zich aandient, of hij nu in uniform is of niet. Een politieagent die niet in een uniform is dat conform het koninklijk besluit is, moet ambtshalve zijn legitimatiekaart voorleggen.
Tijdens de testfase komen daar nog verschillende veiligheidsmechanismen bij. De testende agenten blijven hun huidige armband dragen, die nog steeds oranje is. Ze worden systematisch vergezeld door een collega in officieel uniform, wat het risico op verwarring met eventuele bedriegers beperkt.
De betrokken politiezones hebben er bovendien voor gekozen om actief naar de bevolking toe te communiceren. Marjorie Higuera Y Vidal, korpschef van Lesse et Lhomme, vat het zonder omwegen samen: het gaat niet om valse politieagenten, maar wel degelijk om agenten in functie, die identificeerbaar zijn door hun armband of hun legitimatiekaart.
Het dragen van het uniform: wat zegt de wet?
De Belgische wetgeving omkadert het dragen van het politie-uniform strikt. Volgens de Federale Politie mag een niet-gemachtigde persoon geen officieel uniform dragen, zelfs zonder de intentie om zich voor te doen als politieagent. Dit verbod dekt ook de valse uniformen en elk kledingstuk dat het logo van de politie, een specifieke markering of de vermeldingen “police”, “politie” of “polizei” draagt. De kogelwerende vest met de markering “police” valt hier eveneens onder, net als de basiskledij.
Inbreuken kunnen bestraft worden met een boete van 200 tot 1.000 euro.
Het dragen van een vals uniform is strafbaar wanneer aan drie voorwaarden is voldaan: het wordt gedragen met misleidende of kwaadwillige doeleinden; het gaat om een imitatie, replica of min of meer getrouwe kopie van het politie-uniform; en het draagt het logo van de politie, de striping of de vermelding “police” in één van de landstalen.
Carnaval, theater en artistieke werken genieten van uitzonderingen, op voorwaarde dat de intentie noch misleidend, noch kwaadwillig is. Voor verkleedkledij kan men best duidelijk afwijken van het origineel door de kleuren of overdreven details. Voor een opname met een echt uniform moet de toelating worden gevraagd aan de korpschef van de betrokken politiezone of aan de commissaris-generaal van de Federale Politie, in overeenstemming met de ministeriële omzendbrief GPI 65 van 27 februari 2009.
De politieagenten zelf mogen hun uniform niet in alle situaties dragen. De omzendbrief GPI 65 verbiedt het gebruik ervan tijdens persoonlijke politieke activiteiten, andere beroepsactiviteiten, een verschijning als verdachte, getuige of partij voor de rechtbanken, om een voordeel te bekomen, in geval van deelname aan betogingen of stakingsacties, en nadat ze de Geïntegreerde Politie definitief hebben verlaten. De ministeriële omzendbrief GPI 51 van 13 september 2006 regelt dan weer de verwerking van politiemateriaal dat buiten gebruik is gesteld.
Namaak: een concreet risico voor de openbare veiligheid
Het mediasucces van het nieuwe uniform heeft ook zijn schaduwzijden. Volgens RTL Info, dat een nieuwsbericht van Het Nieuwsblad overneemt, werd in oktober 2024 een nagemaakte polo van het nieuwe uniform te koop aangeboden op AliExpress voor de prijs van 9,39 euro. Het product is sindsdien ingetrokken op vraag van de federale politie, en een advocaat werd ingeschakeld om de juridische stappen te onderzoeken.
Het risico is tweeledig, volgens de politiebronnen geciteerd door RTL. Enerzijds zouden sommige agenten die lang wachten op een nieuw uniform in hun maat, in de verleiding kunnen komen door illegale versies. Anderzijds, en dit is het belangrijkste gevaar, zouden kwaadwillige personen deze kledij kunnen bemachtigen om de identiteit van politieagenten aan te nemen en misbruik te maken van slachtoffers.
De verdediging wordt in herinnering gebracht door de Federale Politie: het uniform is niet alles. Een agent moet altijd zijn legitimatiekaart kunnen voorleggen. Het is dit document, en niet de kledij, dat een controle authentiseert.
De Geïntegreerde Politie: twee niveaus, een gemeenschappelijke identiteit
Het uniform begrijpen vereist inzicht in de structuur die het kleedt. De Belgische Geïntegreerde Politie bestaat uit twee niveaus. De Lokale Politie verzekert de zeven basisfunctionaliteiten op het grondgebied van haar zone. De Federale Politie neemt de gespecialiseerde functies op zich en komt tussen ter ondersteuning wanneer een opdracht het lokale niveau overstijgt.
De twee structuren werken nauw samen en delen dezelfde waarden en identificatie-elementen. De lichtblauwe accenten (lokale) en okerkleurige accenten (federale) op de uniformen en voertuigen laten toe om het interventieniveau snel te differentiëren.
De Federale Politie wordt geleid door commissaris-generaal Eric Snoeck, onder het gezag van de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie. Tijdens de presentatie van het nieuwe uniform plaatste hij het project in een logica van versterkte interactie met de burger.
Deze eerste elementen van de toekomstige visuele identiteit van de politie die vandaag worden onthuld, vormen een belangrijk element van de interactie tussen de politie en de burger.
De vernieuwing van het politie-uniform past dus in een bredere ambitie: de Geïntegreerde Politie voorzien van visuele instrumenten die in staat zijn haar missie in het dagelijkse leven te ondersteunen.
Veelgestelde vragen
Wat is de kledij van de Belgische politie?
De huidige kledij van de Belgische politie omvat een lichtblauw uniform (voor de Lokale Politie) of een okerkleurig uniform (voor de Federale Politie), met een gemeenschappelijk logo: een hand in een cirkel. De taalkundige vermeldingen variëren naargelang het gewest (“Police”, “Politie” of “Polizei”). De graden en distinctieven staan op de borst of de epauletten, in zilver of goud naargelang de rang. Een volledige vernieuwing naar donkerblauw en fluogeel is aan de gang.
Wat zijn de nieuwe uniformen van de Belgische politie?
De nieuwe uniformen van de Belgische politie, officieel voorgesteld op 31 mei 2024, bestaan uit donkerblauw en fluogeel. Oranje verdwijnt volledig. Ze integreren een laagjessysteem (thermisch, winddicht, waterdicht, ballistisch) voor meer comfort en zichtbaarheid overdag en ‘s nachts. Hun algemene verdeling aan ongeveer 50.000 politieagenten is voorzien voor eind 2026 / begin 2027, onder voorbehoud van de resultaten van de testfase en de Europese aanbesteding.
Hoe een Belgische politieagent identificeren?
Een Belgische politieagent kan worden geïdentificeerd door zijn logo (een hand in een cirkel), de vermelding “Police”/”Politie”/”Polizei” naargelang het gewest, en de kleuren van zijn uniform (lichtblauw voor de Lokale Politie, okerkleurig voor de Federale Politie). In burgerkledij draagt hij een oranje armband met het logo. Tijdens de testfase van het nieuwe uniform kan hij ook zijn legitimatiekaart voorleggen, die hij op verzoek moet tonen.
Wat is het uniform van een politieagent?
Het uniform van een Belgische politieagent is sterk gecodificeerd: het omvat het institutionele logo (hand in een cirkel), een taalkundige vermelding naargelang het gewest, kenmerkende kleuren (lichtblauw voor de Lokale Politie, okerkleur voor de Federale Politie), zilveren of gouden graden, en functionele kledij. Een vernieuwing naar donkerblauw en geel, inclusief een systeem van technische lagen, wordt momenteel uitgerold.
Wat is de nieuwe kleur van de Belgische politievoertuigen?
De voertuigen van de Belgische politie zullen de Battenburg-markering aannemen, een hoogvisibiliteits dambordpatroon dat rechthoeken van sterk contrasterende kleuren (geel en blauw) afwisselt, al gebruikt door de Britse, Zweedse en Zwitserse politie. Deze markering is retro-reflecterend voor een betere nachtelijke zichtbaarheid. Er zijn drie markeringsniveaus voorzien naargelang het type opdracht.
Wat is de betekenis van het logo van de Belgische politie?
Het logo van de Belgische politie stelt een hand voor, omsloten in een cirkel, wat symbool staat voor integratie en harmonie tussen de burgers en de politieagenten. Het is identiek in alle gewesten van het land, en is terug te vinden op de officiële uniformen, voertuigen en uitrusting.
Wat is de hervorming van de Belgische politie met betrekking tot het uniform?
De hervorming van het politie-uniform in België werd al in 2021 in gang gezet door minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden. Ze heeft als doel het huidige uniform (dat al zo’n 20 jaar in gebruik is) te vervangen door een nieuw donkerblauw en fluogeel model, met inbegrip van een Battenburg-markering voor de voertuigen. In oktober 2025 heeft de nieuwe minister Bernard Quintin een budgettaire en juridische analyse besteld, wat voor onzekerheden over de timing zorgt.
Hoe zien de voertuigen van de Belgische Federale Politie eruit?
De voertuigen van de Belgische Federale Politie zijn momenteel voorzien van okerkleurige accenten, de onderscheidende kleur van het federale niveau. Een visuele hervorming is aan de gang met de introductie van de Battenburg-markering (retro-reflecterend geel en blauw dambordpatroon met hoge zichtbaarheid), die beschikbaar is in drie niveaus naargelang het type opdracht. Deze evolutie kadert in een Europese harmonisatie van voertuigen van de hulpdiensten.
Is het legaal om een Belgisch politie-uniform te dragen?
Nee, een niet-gemachtigde persoon mag geen officieel uniform van de Belgische politie dragen, noch enig kledingstuk dat het logo, de striping of de vermeldingen “police”/”politie”/”polizei” draagt. Op inbreuken staan boetes van 200 tot 1.000 euro. Er bestaan uitzonderingen voor duidelijk carnavaleske verkleedkledij of artistieke opnames met toelating, op voorwaarde dat de imitatie niet misleidend is.
Wat betekent het symbool van de Belgische politie?
Het symbool van de Belgische politie — een open hand in een cirkel — vertegenwoordigt de integratie en harmonie tussen de burgers en de politieagenten. Dit logo is gemeenschappelijk voor de hele Geïntegreerde Politie (Lokale Politie en Federale Politie) op het hele Belgische grondgebied, ongeacht het taalgebied.
Bronnen
Sluit je aan bij de kandidaten die zich voorbereiden met Policier.be.
Rekrutering Belgische politie: functies, selectie, opleiding, salaris
Werken bij de politie in België: complete gids 2026
