Met EcoFin worden de gespecialiseerde teams van de Belgische Federale Gerechtelijke Politie bedoeld die economische en financiële criminaliteit bestrijden. Witwassen van geld, btw-fraude, handel met voorkennis, corruptie, cryptofraude: deze onderzoekers buigen zich over complexe dossiers waarin bewijzen verscholen zitten in Excel-bestanden, offshoreconstructies en internationale geldstromen.
In 2026 beleven deze diensten een historisch keerpunt. De Federale Gerechtelijke Politie lanceert de grootste rekruteringsgolf van financiële profielen uit haar geschiedenis, met meer dan 100 openstaande betrekkingen. Het doel is duidelijk: de analytische slagkracht bij complexe criminele constructies fors verhogen en de vermogensgerichte aanpak structureel verankeren in strafrechtelijke onderzoeken.
Dit artikel biedt een compleet overzicht van de concrete opdrachten van de EcoFin-teams, de werking van de Federale Gerechtelijke Politie, de gezochte profielen in 2026, de toelatingsvoorwaarden, de opleiding, de verloning en de dagelijkse praktijk van de financieel onderzoeker.
Wat is de EcoFin-politie en wat is haar opdracht?
De EcoFin-teams van de Federale Gerechtelijke Politie (DGJ) hebben als taak de strijd aan te binden tegen sociale, fiscale, economische en financiële criminaliteit. Het actieterrein is bijzonder breed: phishing, cryptofraude, witwassen van geld, sociale en fiscale fraude, btw-carrousels, handel met voorkennis, subsidiefraude met Europese fondsen en de handel in namaakgoederen en luxeproducten.
Binnen dit geheel richt de Financial Crime Unit (FCU) zich specifiek op de illegale geldstromen van criminele organisaties en biedt zij financiële ondersteuning aan andere politiediensten voor hun eigen onderzoeken.
De drieledige strategie: Follow the Money, Catch the Value, het onderzoek versterken
De Federale Gerechtelijke Politie structureert haar optreden rond drie complementaire pijlers. De eerste, Follow the Money, bestaat erin geldstromen systematisch te traceren om witwasmechanismen en criminele financieringskanalen bloot te leggen.
De tweede pijler, Catch the Value, heeft tot doel criminele organisaties definitief te beroven van hun illegale winsten. Onderzoekers gaan over tot inbeslagneming, bevriezing en verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen: vastgoed, luxevoertuigen, luxegoederen en cryptovaluta. De filosofie is duidelijk: criminelen treffen waar het écht pijn doet, namelijk in hun portefeuille, naast de strafrechtelijke veroordeling.
De derde pijler is de versterking van de onderzoekscapaciteit. Extra personeel maakt het mogelijk bredere en diepgaandere onderzoeken te voeren en een alomvattend inzicht te verwerven in de onderliggende financiële constructies.
Een omvangrijke en snel evoluerende criminaliteit
De officiële cijfers tonen de omvang van de problematiek. Volgens gegevens van de Federale Gerechtelijke Politie werden in 2025 maar liefst 1.056 onderzoeken naar economische en financiële criminaliteit opgestart, waarvan 804 wegens witwassen van geld. In totaal werden in die witwasonderzoeken 8.317 verdachten geïdentificeerd en werden 9.834 dekmantelbedrijven ontmanteld.
Dit fenomeen reikt veel verder dan de Belgische landsgrenzen. Volgens een strategische analyse van Europol maakt meer dan 80% van de criminele netwerken in Europa gebruik van reguliere handelsstructuren om illegale geldstromen te verhullen en criminele winsten wit te wassen. Dit verklaart waarom de EcoFin-teams van cruciaal strategisch belang zijn voor de Belgische staat.
De structuur van de Federale Gerechtelijke Politie en de EcoFin-diensten
De Algemene directie van de gerechtelijke politie (DGJ) is een van de drie algemene directies van de Federale Politie. Het is een gespecialiseerde politiedienst die zich toelegt op zware en georganiseerde criminaliteit, complexe onderzoeken voert op supralokaal niveau en expertise en ondersteuning levert aan de geïntegreerde politie en aan nationale en internationale partners.
Op operationeel vlak telt de Federale Gerechtelijke Politie 18 directies: 14 gedeconcentreerde directies in de gerechtelijke arrondissementen (FGP) en 4 centrale directies gevestigd te Brussel.
De drie centrale diensten: CDGEFID, CDBC, CDBV
Op centraal niveau omvat de DGJ verschillende gespecialiseerde diensten voor economische en financiële criminaliteit. De CDGEFID / OCDEFO (Centrale Dienst voor de Bestrijding van de Georganiseerde Economische en Financiële Delinquentie) behandelt dossiers rond handel met voorkennis, grootschalige btw-carrousels, Europese subsidiefraude en complexe fiscale fraude met offshoreconstructies. Volgens hoofdcommissaris Philippe Noppe, diensthoofd, telt de CDGEFID ongeveer 30 medewerkers, van wie de helft fiscalisten zijn.
De CDBC / OCRC (Centrale Dienst voor de Bestrijding van Corruptie) telt volgens dezelfde officiële bron ongeveer 60 onderzoekers. Deze dienst beheerde spraakmakende dossiers zoals Kazakhgate, Qatargate en het Nethys-onderzoek.
De CDBV / OCRF (Centrale Dienst voor de Bestrijding van Valsheden) bestrijdt het namaken van munten en bankbiljetten, fraude met edelmetalen, valsemunterij en de illegale productie van sigaretten.
De optimalisatie van 2014 en de inbedding van de CDGEFID in DJSOC
De huidige organisatie vloeit voort uit een grondige hervorming. De wet van 26 maart 2014 betreffende de optimalisatie van de politiediensten, aangevuld met het koninklijk besluit van 23 augustus 2014, schafte de Centrale directie van de bestrijding van de economische en financiële criminaliteit (DJF) af. Haar taken werden overgenomen door de CDGEFID (OCDEFO), die werd geïntegreerd in de Centrale directie van de bestrijding van de zware en georganiseerde criminaliteit (DJSOC).
Vóór deze hervorming waren de ECOFIN-onderzoeken verdeeld over drie niveaus: de lokale politie, de gedeconcentreerde diensten van de FGP en de CDGEFID op centraal niveau. De hervorming voerde een vierde niveau in: gespecialiseerde onderzoekseenheden in de vijf hoofdplaatsen van het gerechtelijk arrondissement (Antwerpen, Brussel, Charleroi/Bergen, Oost-Vlaanderen, Luik).
De historische personeelsbezetting van de CDGEFID / OCDEFO
Om de omvang van de rekruteringsgolf van 2026 goed te begrijpen, is een terugblik op het vroegere personeelsbestand verhelderend. Volgens het onderzoeksrapport van het Vast Comité P uit 2017 zag de structuur van de CDGEFID er op 31 december 2013 als volgt uit:
| Dienst/Cel/Sectie | Operationeel personeel (OPS) | Administratief/logistiek personeel (Calog) | Fiscalisten | Extern personeel |
|---|---|---|---|---|
| Diensthoofd en secretariaat | 1 | 2 | 0 | 0 |
| Cel Beleid en Operaties | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Cel Financiële analyse | 2 | 1 | 0 | 0 |
| Sectie Witwassen en Vermogen | 14 | 0 | 3 | 0 |
| Sectie Btw-fraude | 4 | 0 | 8 | 0 |
| Sectie Georganiseerde Fiscale Fraude (GFFO) | 3 | 0 | 3 | 0 |
| Sectie Georganiseerde Sociale Fraude (GSFSO) | 8 | 0 | 1 | 0 |
| Verbindingsofficieren CFI en COIV | 4 | 0 | 0 | 0 |
| Steuncel OCS-Btw | 1 | 0 | 0 | 4 (FOD Financiën) |
| Steuncel OCS-Zware en georganiseerde sociale fraude | 2 | 0 | 0 | 4 (sociale inspectiediensten) |
| Sectie FAST | 9 | 0 | 0 | 0 |
| Bij directie DJF – Strategische analisten | 0 | 0 | 0 | 3 |
De vier onderzoeksecties (Witwassen en Vermogen, Btw-fraude, GFFO en GSFSO) telden destijds samen 29 OPS en 15 fiscalisten. Na de optimalisatie werd het formatiekader TO3 van de CDGEFID vastgelegd op 18 VTE operationele politiemedewerkers, verdeeld over twee onderzoeksteams van 8 VTE en 2 coördinatoren.
De massale werving van 2026: meer dan 100 financiële profielen
De wervingscampagne van 2026 is ongezien. Nooit eerder stelde de Federale Gerechtelijke Politie zoveel financiële functies tegelijk open. Volgens de officiële aankondiging van de Federale Gerechtelijke Politie worden meer dan 100 betrekkingen ingevuld, hoofdzakelijk met een financieel profiel, bovenop de reguliere rekruteringskanalen.
Voor Laurent Blondiau, waarnemend directeur-generaal van de Federale Gerechtelijke Politie, is de inzet van strategisch belang:
Het aantrekken van meer dan 100 extra financiële profielen betekent een beslissende versterking van onze slagkracht om complexe constructies te ontleden, geldstromen in realtime op te volgen en de vermogensgerichte aanpak systematisch te integreren in onze onderzoeken.
De drie categorieën van openstaande betrekkingen
Het overzicht van de gezochte profielen ziet er als volgt uit:
| Functiecategorie | Aantal | Minimumniveau diploma | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| Gespecialiseerd Financieel Hoofdinspecteur (HINP BS) | 44 | Bachelor (financiën, economie, accountancy of gelijkwaardig) | Opleiding van 14 maanden te Etterbeek, start oktober 2026 |
| Financieel Inspecteur (INP) | 48 | Hoger secundair onderwijs (financiële, economische of boekhoudkundige richting gewenst) | Opleiding van 12 maanden aan een provinciale politieschool |
| Expert EcoFin | 1 | Master aanbevolen in financiën, economie, data science, business analyse, criminologie | Charleroi |
| Criminal Intelligence Specialist | 2 | Master aanbevolen in financiën, economie, data science, business analyse, criminologie | Bergen en Halle-Vilvoorde |
| Data Scientist | 6 | Master aanbevolen in financiën, economie, data science, business analyse, criminologie | Antwerpen, Brussel, Limburg, Luik, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen |
De verdeling omvat 44 HINP BS, 48 INP en 9 burgerdeskundigen (Calog). De plaatsen zijn verspreid over alle afdelingen van de Federale Gerechtelijke Politie in het hele land, waardoor kandidaten dicht bij huis aan de slag kunnen.
Sollicitatietermijnen en informatiesessie
Volgens de officiële mededeling dienden kandidaten hun dossier in te dienen vóór 20 maart 2026. Er werd op 24 maart 2026 van 18u tot 20u een online informatiesessie georganiseerd om vragen van kandidaat-onderzoekers te beantwoorden.
Naast de rekruteringsgolf van 2026 zijn de eerstvolgende opleidingssessies voor HINP BS EcoFin gepland in oktober 2026, maart 2027 en oktober 2027. Deze data bieden kandidaten die de selectieprocedure nog doorlopen de kans om in te stappen bij een volgende lichting.
Waarom deze massale aanwerving? De strategische redenen
Deze substantiële versterking beantwoordt aan verschillende strategische prioriteiten. De eerste is het versterken van de MOTEM’s, de multidisciplinaire onderzoeksteams. Deze teams brengen gespecialiseerde speurders van de gerechtelijke politie en fiscale ambtenaren van de FOD Financiën samen om onder leiding van het openbaar ministerie complexe criminele financiële constructies op te sporen, te ontleden en te ontmantelen.
De tweede prioriteit betreft de beveiliging van de Belgische logistieke knooppunten. Met name de haven van Antwerpen vormt een kwetsbare draaischijf die blootstaat aan fraude, witwassen, corruptie en economische infiltratie door criminele netwerken. De versterking van de gerechtelijke politie in deze zones is van cruciaal belang om de legale economie te beschermen.
De derde reden is structureel van aard: een evenwichtige dekking over het hele nationale grondgebied garanderen. Het onderzoeksrapport van het Vast Comité P uit 2017 wees reeds op de structurele moeilijkheden om hoofdinspecteurs met een bijzondere specialisatie in ECOFIN aan te werven, en adviseerde passende maatregelen te nemen om het voorziene personeelskader op te vullen. De wervingscampagne van 2026 vormt het rechtstreekse antwoord op die aanbeveling.
Het profiel HINP BS EcoFin: wie kan solliciteren?
De HINP BS (Hoofdinspecteur met Bijzondere Specialisatie) EcoFin is een ambtenaar van het middenkader van de Federale Gerechtelijke Politie die wordt aangeworven op basis van een financieel of economisch diploma. Dit is het meest veeleisende profiel qua academische kwalificaties.
De specifiek vereiste diploma’s
Volgens het officiële rekruteringsportaal van de Federale Politie geven de volgende diploma’s rechtstreeks toegang tot de specialisatie EcoFin:
- Professionele bachelor in accountancy-fiscaliteit, optie Bank en financiewezen, Fiscaliteit of Accountancy-fiscaliteit
- Bachelor of master in de rechten
- Bachelor in de fiscaliteit
- Bachelor of master in het handels- of bedrijfsbeheer / bedrijfskunde optie financiewezen
- Bachelor of master in de economische wetenschappen
- Bachelor of master in de handelswetenschappen
- Bachelor of master in de financiële wetenschappen
- Bachelor in de fiscale wetenschappen
- Bachelor in de rechtspraktijk / juridische wetenschappen
De 90-urenclausule voor andere diploma’s
Kandidaten van wie het diploma niet expliciet op deze lijst staat, worden niet uitgesloten. Zij kunnen worden toegelaten indien zij aantonen minstens 90 lesuren te hebben gevolgd in vakken zoals boekhouden, fiscaliteit, financiewezen, management/bedrijfsbeheer, handelsrecht, fiscaal recht, boekhoudrecht, vennootschapsrecht of sociaal recht voor ondernemingen. Deze regeling biedt kansen aan afgestudeerden uit andere richtingen die tijdens hun opleiding een stevige economische en juridische basis hebben opgebouwd.
Algemene toelatingsvoorwaarden
Naast het vereiste diploma moeten kandidaten voldoen aan de algemene toelatingsvoorwaarden van de politie. Je moet de Belgische nationaliteit bezitten, de burgerlijke en politieke rechten genieten en een uittreksel uit het strafregister (model 595) kunnen voorleggen dat op de datum van kandidaatstelling minder dan drie maanden oud is. Je moet minstens 17 jaar oud zijn bij inschrijving en 18 jaar bij aanwerving. Een rijbewijs B is verplicht.
Mannelijke kandidaten moeten voldaan hebben aan de dienstplichtwetten. Een onberispelijk gedrag is vereist, wat niet betekent dat men nooit een verkeersboete mocht oplopen, maar wel dat de levenswandel verenigbaar moet zijn met de eisen van het ambt. Er mag geen wettelijk wapenverbod rusten op de kandidaat. De fysieke en medische geschiktheid wordt geëvalueerd tijdens een medisch onderzoek.
Sinds 14 september 2021 geldt dat een kandidaat maximaal vijf keer mag deelnemen aan de selectieprocedure voor hetzelfde kader. Goed nieuws voor laatstejaarsstudenten: kandidaten in hun laatste studiejaar kunnen reeds solliciteren vóór het behalen van hun einddiploma.
Wat het uiterlijk betreft, bepalen de toelatingsvoorwaarden dat tatoeages in de hals of op het gezicht leiden tot medische ongeschiktheid, en dat tatoeages met een racistisch of discriminerend karakter altijd resulteren in definitieve uitsluiting.
De selectieprocedure in drie fasen
Het selectietraject om HINP BS EcoFin te worden, omvat drie opeenvolgende fasen.
Fase 1: de generieke selectie
De eerste fase is de meest intensieve en bestaat uit verschillende opeenvolgende proeven.
De cognitieve vaardigheidsproef neemt een halve dag in beslag. Ze meet het leerpotentieel om de basisopleiding te voltooien en toetst de taalbeheersing. Er worden drie subtests afgenomen: abstract redeneren meet het vermogen om abstracte gegevens te analyseren en regels af te leiden, numeriek redeneren toetst het snel leggen van logische verbanden tussen cijfers, en verbaal redeneren evalueert hetzelfde vermogen op teksten en woorden. Een taalkundig luik controleert zinsbouw, woordenschat, spelling en tekstbegrip.
De fysieke proef omvat een functioneel parcours en een kracht- en uithoudingsproef, met normen afgestemd op leeftijd en geslacht. Bij slagen is de kandidaat een jaar lang vrijgesteld van deze proef. Bij een eerste mislukking kan na twee maanden een herkansing worden afgelegd. Een tweede mislukking beëindigt de lopende procedure en vereist een wachttijd van een jaar alvorens opnieuw te kunnen inschrijven.
De kennisproef is specifiek voor de specialisatie EcoFin. Deze test controleert of de kandidaat over voldoende professionele voorkennis beschikt inzake financiële en fiscale materies. De leidraad « Te kennen leerstof ECOFIN » kan worden geraadpleegd onder de rubriek « Nuttige documenten » op de officiële rekruteringswebsite van de politie.
De persoonlijkheidsproef bestaat uit een semi-gestructureerd interview volgens de STAR-methode (Situatie, Taak, Actie, Resultaat). Deze techniek toetst gedrag aan de hand van concrete voorbeelden uit het recente verleden van de kandidaat.
Het geheel wordt afgerond met het medisch geschiktheidsonderzoek, de deliberatiecommissie en het moraliteitsonderzoek.
Fasen 2 en 3
Fase 2 omvat de opname van de geslaagde kandidaat in de wervingsreserve. In fase 3 vindt de definitieve selectie plaats door de dienst van tewerkstelling, die uit de reserve de kandidaten kiest die aansluiten bij de operationele noden.
Redelijke aanpassingen
Kandidaten met leerstoornissen of een functiebeperking kunnen redelijke aanpassingen aanvragen voor de schriftelijke proeven: een derde extra tijd, voorleessoftware of het gebruik van computertools. De aanvraag moet minstens 7 kalenderdagen vóór de proef worden ingediend.
De opleiding van 14 maanden aan de ANPA: programma en stages
Zodra de drie selectiefasen met succes zijn afgerond, start de kandidaat met de opleiding. Dit is een essentiële stap die bovendien vanaf de eerste dag volledig bezoldigd is.
Duur, locatie en verloning
De opleiding tot HINP BS EcoFin duurt in totaal 14 maanden en vindt plaats aan de Nationale Politieacademie (ANPA), gevestigd in de kazerne Géruzet te Etterbeek. Aanwezigheid wordt verwacht vanaf 07u35, met lessen van 07u45 tot 16u15 voor het merendeel van de klassikale modules.
Financieel Inspecteurs (INP) volgen daarentegen een opleiding van 12 maanden aan de provinciale politieschool van hun keuze. Het onderscheid is wezenlijk: de HINP BS (bachelor- of masterniveau) wordt nationaal opgeleid te Etterbeek, terwijl de INP (secundair niveau) in een provinciale academie schoolloopt.
Gedurende de voltallige opleidingsduur ontvangt de aspirant een volwaardig salaris. Dit vormt een doorslaggevende troef voor zij-instromers die een overstap naar de politie ambiëren zonder inkomensverlies.
De vijf luiken van het opleidingsprogramma
Het curriculum omvat vijf theoretische en praktische luiken. Volgens het officiële functieprofiel bestaat de opleiding uit:
- Basiscompetenties: 788 uur
- Informatica: 166 uur
- Hoedanigheid van officier van gerechtelijke politie: 160 uur
- Interventietechnieken en -tactieken: 180 uur
- Onderzoeker: 175 uur
Hieraan worden vier verplichte stages in operationele eenheden toegevoegd, goed voor in totaal minimaal 418 uur. Deze stages zorgen voor een praktische onderdompeling op het terrein vóór de effectieve indiensttreding.
Salaris, extralegale voordelen en loopbaanperspectieven
Bovenop de volledige bezoldiging tijdens de opleiding biedt de functie een aantrekkelijk pakket arbeidsvoorwaarden.
Sociale voordelen en vergoedingen
Politieambtenaren genieten van 32 vakantiedagen per jaar en gratis medische verzorging. Daar bovenop komen toeslagen en premies voor weekend-, nacht- en overuren.
De werkgever vergoedt 100% van de kosten voor openbaar vervoer en treinverkeer. Dit is een aanzienlijk voordeel voor speurders die zich in het kader van onderzoeken doorheen het land verplaatsen.
Doorgroeimogelijkheden en promotie
De graad van HINP BS is geenszins een eindstation. Na drie jaar anciënniteit kunnen hoofdinspecteurs (met of zonder bijzondere specialisatie) deelnemen aan de interne bevorderingsproeven om door te groeien naar de graad van commissaris van politie.
Daarnaast biedt de werkomgeving glijdende werkuren met een grote mate van autonomie bij de organisatie van het takenpakket, permanente vorming en een gewaarborgde werkzekerheid. Stephan, hoofdinspecteur EcoFin bij de FGP Limburg met meer dan 25 jaar ervaring, verwoordt het als volgt:
Een dag waarop je niets bijleert, is een verloren dag. Je kunt uiteraard niet alles in een handomdraai weten, maar gelukkig hebben we toffe collega’s die altijd klaarstaan om je te helpen en je werk te vergemakkelijken.
Het dagelijkse werk van een EcoFin-onderzoeker: portretten en getuigenissen
Het beroep reikt veel verder dan cijfers en rekenbladen. EcoFin-speurders benadrukken het unaniem: hun takenpakket is bijzonder veelzijdig.
Veel meer dan louter bureauwerk
O.B., houder van een master in de rechten en een master in de fiscaliteit, trad in 2018 na de 14 maanden durende opleiding in dienst bij de Federale Gerechtelijke Politie. De getuigenis liegt er niet om:
In tegenstelling tot wat velen denken, zit onze sectie niet van ‘s ochtends tot ‘s avonds met de neus in de cijfers en boekhoudkundige analyses. Er is niets zo gevarieerd als een ECOFIN-dossier.
Het daadwerkelijke takenpakket omvat huiszoekingen, arrestaties, het inzetten van informanten, de analyse van ANPR-cameragegevens (automatische nummerplaatherkenning), bijzondere opsporingsmethoden (BOM) en veelvuldige contacten met partners in binnen- en buitenland.
Een geslaagde carrièreswitch: het portret van Dominique
Dominique Biebuyck (34) is HINP BS EcoFin bij de CDBC. Zes jaar eerder werkte ze nog als directiesecretaresse. Gefascineerd door de financiële wereld en de intellectuele uitdaging van het vak maakte ze de overstap. Volgens haar getuigenis werd ze na haar afstuderen aan de academie meteen opgenomen in het team en beheert ze autonoom haar dossiers binnen een groep van 13 medewerkers. Ze onderzoekt subsidiefraude, overheidsopdrachten, belangenvermenging en sportfraude.
Deze job verruimt je blikveld en zorgt ervoor dat je continu nieuwe inzichten opdoet. Een typische werkdag bestaat bij ons eenvoudigweg niet.
Haar collega Candice, burgerdeskundige (Calog) EcoFin bij de CDBC, illustreert een ander instroomtraject. Na ruim vier jaar als verantwoordelijke voor overheidsopdrachten binnen de gerechtelijke pijler stapte zij over naar de CDBC om een nieuwe professionele uitdaging aan te gaan. Ze zet haar expertise in overheidsopdrachten en economische kennis in bij onderzoeken naar corruptie en financiële delicten.
MonFin, deepfakes en digitale uitdagingen
Commissaris Tom Vandersteen ontwikkelde binnen de Federale Gerechtelijke Politie de analysetool MonFin. Deze software laat toe om snel een accuraat overzicht te krijgen van ondernemingen die mogelijk betrokken zijn bij misdrijven zoals witwassen. De tool berekent een risicoscore die speurders helpt om verdachte entiteiten efficiënt te detecteren.
De uitdagingen volgen elkaar in sneltempo op. Volgens Tom Vandersteen veranderen het inzetten van deepfakes bij oplichting, CEO-fraude via social engineering en vriendschapsfraude de criminele modus operandi grondig. Het speurwerk moet gelijke tred houden met de digitale mogelijkheden, inzonderheid in de financiële sector.
Witwassen van geld, het hawalasysteem en opsporingsmethoden
De strijd tegen het witwassen vormt het kloppende hart van de EcoFin-onderzoeken. Volgens de speurders van de Federale Politie is witwassen het uitvoeren van transacties met geld van criminele oorsprong om de illegale herkomst ervan te verhullen.
De sleutelrol van de CFI
In klassieke dossiers vormen meldingen van de CFI (Cel voor Financiële Informatieverwerking) vaak het startpunt van het gerechtelijk onderzoek. Zoals officiële politiebronnen aangeven:
Voor ons is de CFI een uiterst belangrijke partner en een cruciale bron van informatie: zij vormt de schakel tussen de banksector en het strafrechtelijke luik (politie en parket). Zij brengt onze sectie onmiddellijk op de hoogte van verdachte transacties die worden vastgesteld.
Andere onderzoekspistes ontstaan uit aanverwante dossiers. Drugshandelaars zetten bijvoorbeeld complexe vennootschapsstructuren op om opbrengsten wit te wassen. Zodra een onderzoek start, traceren de financiële speurders de geldstromen stroomopwaarts.
Hawala: het informele banksysteem van het criminele milieu
Hawala is een informeel ondergronds banksysteem voor het overmaken van geld. Het woord stamt uit het Arabisch en betekent « overdracht » of « vertrouwen ». Het mechanisme steunt op een mondiaal vertrouwensnetwerk van tussenpersonen (hawaladars).
Criminelen maken er massaal gebruik van om één eenvoudige reden: het systeem laat vrijwel geen sporen na. Er zijn geen bankafschriften, geen traceerbare papieren of digitale documenten en geen meldingsplicht voor ongebruikelijke transacties. Dit ondergrondse circuit vormt op zichzelf reeds een ernstige vorm van witwassen.
Het Sky ECC-onderzoek: een goudmijn voor speurders
De operatie rond Sky ECC markeerde een historische doorbraak. Het ontmantelen van dit versleutelde communicatienetwerk gaf de ECOFIN-speurders rechtstreeks toegang tot miljoenen berichten waarin criminelen openlijk over hun illegale transacties spraken.
Hoofdinspecteur B. werkte mee aan het hoofdonderzoek rond Sky ECC. Een van de vervolgonderzoeken focuste op de invoer van verdovende middelen via de haven van Antwerpen en de gigantische hoeveelheden contant geld die daarmee gemoeid waren. Speurders brachten de volledige organisatie in kaart: de leiding, het tussenkader en de koeriers die met honderdduizenden euro’s cash rondreden om via het hawalasysteem overgedragen te worden.
Op anderhalf jaar tijd leverden deze criminele activiteiten maar liefst 16 miljoen euro op voor één enkele organisatie — en dat is slechts één van de vele netwerken.
Diamanten, cryptomunten en tastbare resultaten
In Antwerpen richten de speurders hun vizier daarnaast op de diamanthandel, virtuele munten, phishing en ondergrondse hawalabankiers. Er bestaan twee onderzoeksbenaderingen: ofwel is er een rechtstreekse link met een basisdelict zoals drugshandel of misbruik van vennootschapsgoederen, ofwel moet de onderzoeker zelf de illegale herkomst van de gelden bewijzen, wat een diepgravende vermogensanalyse vergt.
De resultaten zijn soms opzienbarend. Inspecteur Michael behaalde bij de FCU na de analyse van één enkel Excel-bestand een boete van 15 miljoen euro. Zijn collega Alain zorgde in een ander dossier voor een effectieve terugbetaling van 2.115.000 euro. Beide voorbeelden illustreren de enorme hefboomwerking van financiële expertise in strafonderzoeken.
Het vereiste competentieprofiel voor de EcoFin-onderzoeker
Naast het vereiste diploma stelt het officiële functieprofiel duidelijke eisen. De EcoFin-onderzoeker moet beschikken over verantwoordelijkheidszin, daadkracht, zelfstandigheid en een sterke teamgeest. Een uitgesproken analytisch denkvermogen is onontbeerlijk om te redeneren, syntheses te maken en complexe vraagstukken op te lossen. Een goed organisatietalent, stipt respect voor wettelijke en hiërarchische normen en een hoge stressbestendigheid zijn eveneens vereist.
De competenties die formeel worden getoetst tijdens de selectieprocedure zijn onderverdeeld in verschillende categorieën. Analyseren houdt in dat men een probleemstelling doorgrondt in oorzaken en gevolgen, een beredeneerd oordeel vormt op basis van beschikbare informatie en hoofdzaken van bijzaken onderscheidt. Problemen oplossen betekent omgaan met onverwachte situaties door oplossingspistes te onderzoeken en proactief initiatief te nemen.
Leidinggeven betekent passend gedrag stimuleren bij medewerkers door duidelijke instructies te geven en taken op te volgen. Samenwerken houdt in dat men teamgeest opbouwt en bevordert door ideeën te delen en relationele spanningen constructief te ontmijnen. Zich inzetten staat voor een hoge betrokkenheid bij het werk en het nastreven van kwaliteitsvolle resultaten. Tot slot verwijst Coping naar de bekwaamheid om evenwichtig en rustig om te gaan met frustraties, belemmeringen en kritiek.
EcoFin en de structurele hervormingen: geschiedenis en evolutie
De huidige inrichting van de EcoFin-teams is niet statisch, maar het resultaat van opeenvolgende hervormingen over een periode van meer dan twintig jaar.
Van de politiehervorming van 2001 tot de optimalisatie van 2014
De politiehervorming van 2001 legde het fundament van de geïntegreerde politie. De richtlijn van de minister van Justitie van 20 februari 2002 en de daaropvolgende omzendbrief COL 2/2002 van het College van procureurs-generaal bepaalden de taakverdeling tussen lokale en federale politie op gerechtelijk vlak. Het hoofdcriterium was de complexiteit van het onderzoek, afgeleid uit de aard der feiten, de aard van de onderzoeksdaden en de geografische spreiding.
Het onderzoek naar georganiseerde economische, financiële, sociale en fiscale delinquentie, inclusief het witwassen van misdaadopbrengsten, werd in beginsel toevertrouwd aan de federale politie. Als uitzondering op het principe dat centrale directies geen opsporingsonderzoeken of gerechtelijke onderzoeken voeren, beschikte de CDGEFID / OCDEFO over een centrale operationele onderzoekscapaciteit.
De optimalisatie van 2014 hertekende het landschap ingrijpend. De centrale directie DJF werd opgeheven, de CDGEFID werd ingebed in de centrale directie DJSOC, en een vierde onderzoeksniveau werd gecreëerd via de gespecialiseerde eenheden in de vijf hoofdplaatsen van het gerechtelijk arrondissement.
Het formatiekader TO3 en de personeelstransitie
Het koninklijk besluit van 27 oktober 2015 legde het nieuwe personeelskader van de federale politie vast, genaamd TO3. Volgens het verslag van het Vast Comité P voorzag het TO3-kader van de CDGEFID in 18 VTE operationele politiemedewerkers: twee onderzoeksteams van elk 8 VTE en 2 coördinatoren.
De personeelstransitie van het oude TO2ter-kader naar het nieuwe TO3-kader verliep volgens een vastgelegde fasestructuur:
| Fase | Omschrijving |
|---|---|
| Fase 0 | Overdracht van functie van TO2ter naar TO3 (indien 80% van de functie identiek was) |
| Fase 1 | Verplaatsing met consensus tussen de directeur en het betrokken personeelslid |
| Fase 2 | Verplaatsing – mededinging indien meerdere kandidaten dezelfde functie ambieerden |
| Fase 3 | Verplaatsing van een personeelslid door de directeur binnen de eigen directie (zelfs zonder akkoord van het personeelslid) |
| Fase 4 | IN-mobiliteit, zoals voorzien door de WGP |
| Fase 5 | Verplaatsing buiten de directie |
| Fase 6 | Gewone mobiliteit |
De bezettingsgraad van de kaders in de arrondissementen
Het rapport van het Vast Comité P uit 2017 bracht de bezettingsgraad van het TO3-kader in de gerechtelijke directies van de arrondissements-hoofdplaatsen gedetailleerd in kaart:
| Gerechtelijke directie | Voorziene plaatsen TO3 | Ingevulde plaatsen | Bezettingsgraad |
|---|---|---|---|
| Bergen (Mons) | Volledig | Volledig | 100% |
| Oost-Vlaanderen | 67 | 64 | 95,5% |
| Luik | 60 | 59 | 98,3% |
| Charleroi | 32 | 31 | 96,9% |
| Antwerpen | 115 | 77 | 67,0% |
| Brussel | Niet gespecificeerd | Deficitair | Deficitair |
Het rapport documenteerde tevens de evolutie van het aantal onderzoekers vóór en na de optimalisatie:
| Gerechtelijke directie | Vóór optimalisatie (VTE/OPS) | Na optimalisatie (VTE/OPS) | Evolutie |
|---|---|---|---|
| Bergen (Mons) | 27 OPS | 34 OPS | +7 |
| Antwerpen | 77 OPS | 77 OPS | 0 |
| Oost-Vlaanderen | 66 OPS | 65 OPS | -1 |
| Luik | 62 VTE (waarvan 3 OPS tijdelijk bij terro) | 59 VTE | -3 |
| Brussel | Niet gespecificeerd | Capaciteit voor belangrijk deel naar terro | Deficitair |
| Charleroi | Niet meegedeeld | 31 van de 32 plaatsen | Deficitair |
Het personeelstekort in enkele grote directies, inzonderheid te Antwerpen en Brussel, verklaart mede de omvangrijke wervingsgolf van 2026. Het Nationaal Veiligheidsplan 2016-2019 had de strijd tegen fiscale en sociale fraude immers reeds als nationaal veiligheidsthema aangeduid met specifieke doelstellingen rond de aanpak van economische en financiële misdrijven.
De MOTEM’s: een operationele werkwijze veeleer dan een vaste structuur
De MOTEM’s (multidisciplinaire onderzoeksteams) bieden een operationeel antwoord op de grenzen van klassieke structuren. Zij verenigen opsporingseenheden van de FGP uit de arrondissements-hoofdplaatsen, fiscale deskundigen en sociale inspecteurs, onder leiding van de bevoegde magistraat. Volgens het Vast Comité P vormen de MOTEM’s geen permanente hiërarchische structuur, maar een flexibele samenwerkingsvorm die case-by-case wordt geactiveerd naargelang de specifieke noden van het dossier.
Veelgestelde vragen
Wat is de rol van de financiële brigade (EcoFin) in België?
De EcoFin-teams van de Federale Gerechtelijke Politie bestrijden sociale, fiscale, economische en financiële criminaliteit. Zij behandelen dossiers rond witwassen van geld, btw-fraude, btw-carrousels, handel met voorkennis, subsidiefraude, corruptie en cryptocriminaliteit. Hun opdracht steunt op drie pijlers: Follow the Money, Catch the Value (inbeslagneming van vermogens) en het versterken van de onderzoekscapaciteit.
Wat is een gespecialiseerd hoofdinspecteur (HINP BS) EcoFin?
De HINP BS (Hoofdinspecteur met Bijzondere Specialisatie) EcoFin is een ambtenaar van het middenkader van de Federale Gerechtelijke Politie die wordt aangeworven op basis van een bachelors- of masterdiploma in een financieel-economisch domein (accountancy, rechten, fiscaliteit, economische wetenschappen). Hij of zij leidt complexe onderzoeken naar economische en financiële misdrijven en combineert terreinwerk (huiszoekingen, ANPR) met diepgaande financiële analyse. De opleiding duurt 14 maanden aan de Nationale Politieacademie (ANPA) te Etterbeek en is vanaf dag één volledig bezoldigd.
Wat is het salaris van een inspecteur van politie in België?
Tijdens de opleiding van 14 maanden (HINP BS) of 12 maanden (INP) ontvangt de kandidaat een volwaardig salaris als werknemer. Politieambtenaren genieten van 32 vakantiedagen per jaar, 100% terugbetaling van openbaar vervoer en trein, gratis medische verzorging en premies voor overuren, nacht- en weekendwerk. Het exacte nettobedrag hangt af van de graad en de opgebouwde anciënniteit.
Wat houdt financiële criminaliteit in?
Financiële criminaliteit omvat alle strafbare feiten met betrekking tot illegale geldstromen en frauduleuze economische constructies: witwassen van geld, fiscale en sociale fraude, btw-carrousels, handel met voorkennis, corruptie, Europese subsidiefraude, cryptofraude, phishing en het gebruik van dekmantelvennootschappen. In 2025 startte de Belgische Federale Gerechtelijke Politie 1.056 onderzoeken in dit domein op, waarvan 804 voor het witwassen van misdaadopbrengsten.
Welke financiële misdrijven worden door de EcoFin-teams behandeld?
De EcoFin-teams behandelen een brede waaier aan delicten: witwassen van geld, btw-fraude (btw-carrousels), handel met voorkennis (beursfraude), complexe fiscale fraude met offshorebedrijven, Europese subsidiefraude, corruptie, verduistering, phishing, oplichting met cryptomunten, valsemunterij en namaak van deviezen (CDBV), illegale sigarettenproductie en sportfraude. Volgens Europol gebruikt meer dan 80% van de georganiseerde criminele netwerken handelsstructuren om hun geldstromen te camoufleren.
Wat is de financiële brigade van de politie?
In België verwijst de ‘financiële brigade’ naar de EcoFin-teams (Economische en Financiële criminaliteit) van de Federale Gerechtelijke Politie. Op nationaal niveau wordt deze taak vervuld door de CDGEFID (georganiseerde economische en financiële delinquentie), de CDBC (corruptiebestrijding) en de CDBV (valsheidsbestrijding), ingebed in de DJSOC. Op gedeconcentreerd niveau beschikt elke FGP-arrondissementsdirectie over EcoFin-secties en verenigen MOTEM-teams speurders en fiscale ambtenaren.
Wat is de officiële benaming van de gerechtelijke politie in België?
De Federale Gerechtelijke Politie (FGP) is de officiële benaming van het gespecialiseerde gerechtelijke onderdeel van de Federale Politie in België. Zij wordt ook aangeduid met het letterwoord DGJ (Algemene directie van de gerechtelijke politie). Dit is een van de drie algemene directies van de Federale Politie, gericht op de bestrijding van zware en georganiseerde criminaliteit, waaronder economische en financiële delicten via de EcoFin-diensten.
Welke diploma’s zijn vereist om financieel onderzoeker EcoFin bij de politie te worden?
Om te starten als HINP BS EcoFin moet je houder zijn van een bachelor- of masterdiploma in een van de volgende richtingen: accountancy (optie Bank en financiewezen, Fiscaliteit of Accountancy), rechten, fiscaliteit, bedrijfskunde/handelsbeheer optie finance, economische wetenschappen, handelswetenschappen, financiële wetenschappen of rechtspraktijk. Kandidaten met een ander diploma komen in aanmerking mits minstens 90 uur les in boekhouden, fiscaliteit, financiewezen, vennootschapsrecht of handelsrecht. Voor de graad van financieel inspecteur (INP) volstaat een diploma hoger secundair onderwijs.
Wanneer starten de eerstvolgende EcoFin-opleidingen bij de politie?
De eerstvolgende data voor de start van de HINP BS EcoFin-opleiding zijn oktober 2026, maart 2027 en oktober 2027. Deze sessies vinden plaats aan de Nationale Politieacademie (ANPA) te Etterbeek. Om toegelaten te worden moet de kandidaat slagen voor de drie fasen van de selectieprocedure. De inschrijving voor de grote wervingsgolf van 2026 diende vóór 20 maart 2026 te gebeuren.
Hoe is de gerechtelijke werking van de Belgische Geïntegreerde Politie georganiseerd?
De Geïntegreerde Politie in België is gestructureerd op twee niveaus: de Federale Politie (met 3 algemene directies, waaronder DGJ) en de Lokale Politiezones. Binnen de gerechtelijke pijler organiseerde de optimalisatie van 2014 de ECOFIN-onderzoeken op vier niveaus: de lokale politie, de gedeconcentreerde diensten van de FGP, gespecialiseerde eenheden in de vijf arrondissements-hoofdplaatsen, en de CDGEFID (OCDEFO) op centraal niveau binnen DJSOC.
Bronnen
- Federale Gerechtelijke Politie lanceert grootste rekruteringsgolf van financiële profielen – Federale Politie
- Hoofdinspecteur – financieel onderzoeker – JobPol
- Hoofdinspecteur – financieel onderzoeker (officiële pagina) – JobPol
- Ontmasker criminelen met je financiële kennis – JobPol
- De bewakers van de financiële integriteit: portretten van gedreven onderzoekers – Federale Politie
- Onderzoeksrapport ECOFIN – Vast Comité P (2017)
Sluit je aan bij de kandidaten die zich voorbereiden met Policier.be.
Bevordering bij de Belgische politie: graden, voorwaarden en opleiding
Carrière bij de Belgische politie: graden, salarissen en selectie 2026
